In de zorg sector is veel onrust ontstaan over de aangekondigde maatregel de collectieve financiering van tolken in de zorg af te schaffen. Mensen zijn zelf verantwoordelijk om de Nederlandse taal te leren, stelt de minister. Dat is een waarheid die iedereen zal onderschrijven, maar ook een waarheid die op zichzelf verder niet meer zoveel van doen heeft met het inzetten van tolken. Die worden namelijk ingezet bij nieuwkomers die of net binnen zijn, of de taal nog aan het leren zijn maar nog niet beheersen. Verder bij patiënten die om medische redenen de taal niet kunnen leren, bijvoorbeeld omdat ze gehandicapt zijn of daar vanwege ziekte niet toe in staat zijn. Bij kinderen die de taal nog niet beheersen en bij oude mensen/oudkomers die dit om diverse redenen niet gelukt is. Moeten we deze mensen kwalitatief goede diagnoses en behandeling ontzeggen? Dat risico lopen we immers als de communicatie tussen arts en patiënt onvoldoende is. Belangrijk om te weten is dat, ook als je het inburgeringsexamen hebt gehaald en daarin je verantwoordelijkheid hebt genomen, het taalniveau doorgaans niet van dien aard is dat je al goed kan communiceren met de dokter.
Pharos heeft in een brief aan de Kamer als kenniscentrum op een rij gezet wat er bekend is over de inzet van tolken en de mogelijke effecten van de voorgenomen maatregel. Uit onderzoek blijkt dat het inzetten van tolken de kwaliteit, veiligheid en effectiviteit van zorg verhoogt en de kosten van de zorg in zijn totaliteit verlaagt. De brief is te vinden op de Pharos website www.pharos.nl. Vanuit kwaliteits-, veiligheids- en kosteninvalshoek lijkt er dus weinig onderbouwing te zijn voor de voorgenomen maatregel. Die onderbouwing is ook niet te vinden in de wetgeving op het gebied van kwaliteit van zorg (o.a. de WGBO) en breed gedeelde beleidsuitgangspunten voor gelijke toegankelijkheid tot kwalteit van zorg voor alle inwoners van dit land. Het is dus waarschijnlijk dat er andere redenen zijn voor de maatregel, vanuit het inburgeringsbeleid. Het is echter van belang de beleidskaders voor het inburgeringsbeleid (ieder moet de taal leren) en het beleid en de wetgeving op het terrein van kwaliteit en veiligheid van zorg helder te onderscheiden en niet te laten conflicteren. En dat lijkt hier wel te gebeuren, met alle consequenties van dien. Hoe je tolken zo zuinig mogelijk inzet, daarover is goed van gedachten te wisselen en kennis en ervaring voor in te zetten. Ook over wat een adequaat en effectief financieringssysteem voor de inzet van tolken is. Daarvoor zijn ongetwijfeld meerdere oplossingen mogelijk.
